3 Adımda Bina Deprem Testi Süreci

Bina deprem testi süreci, sağlıklı ve güvenilir bir çevrede yaşama hakkını toplumsal bir ihtiyaç haline gelmediği dönemlerde de göz önünde bulunduruluyor. Ülkemiz, deprem ve doğa olaylarının yarattığı yıkımlarla baş etmeye devam ettiği bu dönemde telafisi olmayan sonuçlarla yüz yüze gelmekte.


Türkiye'de; Kuzey Anadolu Fay Hattı, Doğu Anadolu Fay Hattı ve Batı Anadolu Fay Hattı olmak üzere toplamda 3 büyük fay hattı bulunmaktadır. Her an deprem ve doğal afet felaketi ile karşılaşabilecek olan ülkemizde, depreme dayanıklı yaşam alanları tasarlanıp üretmek, deprem hasarlarını ve can kayıplarını azaltmanın bilinen tek yoludur.


Mimar, mühendis ve şehir planlama hizmetlerinin bir arada yer alarak eksiksiz uygulandığı takdirde ülkemizde ve dünyada sağlam zeminli, deprem yönetmeliğine uygun ve bina deprem testi yapılmış konutlar konforlu ve güvenilir yaşam alanları sunacaktır. Peki ama var olan ev projeleri ve hemen teslim konut projeleri depreme ne kadar dayanıklı ?


Projeskop olarak yatırımcılar, konut sahiplerinin ve konut satın almak isteyen alıcılar için 3 adımda bina deprem testi süreci sizleri bekliyor. Daha güvenilir yaşam alanlarına sahip olabilmek için neler yapmalı, nelere dikkat etmeli, bina deprem riski sorgulama gibi tüm başlıkları yazımızda bulabilirsiniz.




1- Hangi durumlarda bina deprem testi yapılmalı ?


3 adımda bina deprem testi süreci binanız için hangi durumlarda başlar ? Öncelikle binanızı baz alarak aşağıdaki durumlardan herhangi birkaçı ile karşı karşıyasınız; bağlı bulunduğunuz bölgedeki belediyelere, eğer İstanbul’da iseniz İTÜ Yapı ve Deprem Uygulama Araştırma Merkezi Müdürlüğü’ne, 6306 Sayılı kanun kapsamında riskli yapıların tespiti için yetki verilen kurum ve kuruluşların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın resmi web site adresi olan ‘’https://altyapi.csb.gov.tr/riskli-yapi-tespiti-ile-ilgili-kuruluslar/arama ‘’ dan Türkiye’nin her bölgesinde yer alan yetkili kuruluşlara ulaşabilirsiniz.


- Binanızın inşa edildiği alan; çevresine göre çukur bir alanda yer alıyorsa, dere yatağı veya dolgu zemindeyse, sulu zemine sahipse,

- Binanızın yaşı 10 ila 31 yıl ve üzerindeyse,

- Binanın taşıyıcı sistemi, tuğla örgülü yığma bina, kerpiç örgülü veya kerpiç örgülü toprak damlı binaysa,

- Yaşadığınız binada bodrum kat var ve rutubet sorunu var ise,

- Binanız zemin kat dahil 5 ve üzeri kat sayısına sahipse,

- Binaya herhangi bir müdahalede bulunulduysa (iç bölmeleri kaldırma, duvar kaldırma, yeni pencere açtırma veya pencereleri büyütme…),

- Binanın kullanım amacı değiştirildiyse (binaya sonradan asansör yapıldıysa, çatıya sonradan eklenen 1 ton ve üzeri su deposu varsa…),

- Binada gözle görülür; kirişlerde, kolonlarda, pencere altında, dış duvarlarda yatay veya dikey çatlamalar varsa uzman bir kurum ve kuruluşlardan bina deprem testi yaptırılarak önlemler alınmalıdır.


2- Bina deprem testi süreci başlamadan doğru firmayı seçmek neden önemli ?


Ülkemizde yaşanan 1999 Gölcük depremi sonrasında yapı denetimi ve deprem risk analizi yapılmasının hayati önem taşıdığına tanıklık ettik. Büyük deprem sonrası yapıların daha güvenilir hale getirilmesi için yapı denetimi başlıca bir sektör haline gelmiştir. Sadece rant ve kar elde etmek isteyen fırsatçılar dışında bu işi doğru yapan ve bakanlıkça denetlenen firmalar sizin ve sevdikleriniz için en doğru bina deprem test sürecini yapar ve almanız gereken tüm önlemleri sıralar.





3- Bina deprem testi süreci ve deprem risk analizi nasıl yapılmaktadır?


Binanızı test ettireceğiniz doğru ve güvenilir kurumu seçtiniz peki bundan sonra bina deprem süreci nasıl işleyecek ? Öncelikle bir mühendis ve mimar gelip ön inceleme yaptıktan sonra gerekirse binadan karot alma yöntemine başvurabilir.


Karot alma nedir?


Karot, inşa edilen bina veya yapıların ömürlerini ve kapasitelerini tespit eder. Bunun yanı sıra uzmanlar tarafından gerekli görüldüğü takdirde binanın depreme dayanıklılığını ölçmek için de kullanılır.


Bina deprem testi süreci, binanızın bilinen geçmişini anlaştığınız firmaya aktarmak ile başlıyor. Bilinenlere göre bazı durumlarda firmalar binayı daha ayrıntılı bir biçimde inceleyerek gerek görülen durumlarda karot almadan röntgen yöntemini kullanarak test sürecini bitirebiliyor.


Ancak bazı durumlarda testin daha güvenilir bir sonuç vermesi için karot alma yöntemine başvurulmaktadır. Binanın ana taşıyıcı kolonlarından, kirişlerinden ve döşemelerinden gerekli karot örnekleri alınır. Daha sonrasında laboratuvar ortamında, binadan alınan örnek parçalar basınç, direnç ve kalite yöntemleri ile test edilir. Bazı ev projeleri için betonarme taşıyıcı unsurlarda yapıda kullanılan demirlerin paslanıp paslanmadığını anlamak için sıyırma işlemi yapılmaktadır.






Deprem risk analizi nasıl yapılmaktadır ? 


Tüm testlerden geçen bina yapı örnekleri, bilgisayarda üç boyutlu test simülasyonuna çevrilir ve bina deprem süreci sona erer. Hazırlanan rapor, binanızın depreme ne kadar dayanıklı olduğu bilgisini, binanın hangi bölgelerinde ne tür hasarlar olduğunu ve olası bir deprem felaketinden önce almanız gereken tüm önlemleri içerir.


Unutmayalım ki deprem değil ihmal ve alınmayan önlemler insan hayatını tehdit eder.